Układ krwionośny

Skład krwi i ich rola

Krew składa się z:

1. Osocza - płyn o żółtawym zabarwieniu, w którego skład wchodzi:

• woda (90-92%),
• związki organiczne, głównie białka oraz węglowodany, tłuszcze, witaminy i hormony,
• jony sodu, potasu, wapnia, magnezu, żelaza, chloru, fosforu i jodu,
• składniki gazowe, tlen , CO₂ , azot.

2. Czerwone krwinki krwi - z przodu mają kształt dwuwklęsłych krążków, a z boku biszkopta.

• komórki nie mają jąder komórkowych,
• produkowane są w szpiku kostnym,
• żyją około 120 dni, zużyte niszczone są głównie w śledzionie,
• głównym ich składnikiem jest hemoglobina, dzięki niej krwinki mają zdolność do nietrwałego łączenia się z tlenem lub CO₂,

3. Białe ciałka krwi :

• są większe i mają jądra komórkowe,
• niektóre powstają w szpiku kostnym, ale większość w węzłach chłonnych układu limfatycznego i w śledzionie,

4. Płytki krwi :

• najmniejsze z krwinek, komórki o nieokreślonym kształcie,
• powstają w szpiku kostnym,
• odgrywa zasadniczą role w procesie krzepnięcia krwi,

W razie przecięcia naczyń krwionośnych płytki krwi skupiają się w tym miejscu.

Krzepnięcie krwi to zespół bardzo złożonych reakcji, w której niezbędne są jony wapnia i witamina K .

Naczynia krwionośne

Krew wprawiana jest przez serce krąży w organizmie zamkniętym systemem naczyń krwionośnych.

TĘTNICE

Odprowadzają krew z serca do tkanek.

W tętnicach krew płynie pod znacznie większym ciśnieniem niż w żyłach, dlatego ściany są grubsze i elastyczniejsze. Mogą się kurczyć i rozkurczać.

ŻYŁY

Odprowadzają krew z tkanek do serca.

Ściany są cieńsze od ścian tętnic, ale zbudowane z tych samych warstw. Żyły mają na całej długości kieszonki, fałdy, które zapobiegają cofaniu się krwi. Dzięki nim krew może płynąć w jednym kierunku - do serca.

Duży obieg krwi

Rozpoczyna się w lewej komorze serca, sąd krew z tlenem wypływa aortą. Następnie aorta rozgałęzia się na coraz mniejsze tętnice, a później w naczynia włosowate, które oplatają wszystkie narządy ciała. Po przejściu przez narządy ciała naczynia włosowate zamieniają się na większe - żyły. Do prawego przedsionka wchodzi żyła główna górna i dolna.

Mały obieg krwi

Rozpoczyna się w prawej komorze serca, następnie przepompowywana jest do pnia płucnego, który rozgałęzia się na prawą i lewą tętnice. Jest to krew pozbawiona tlenu. Później rozgałęziają się na mniejsze tętniczki, które oplatają pęcherzyki płucne. W pęcherzykach następuje wymiana gazowa. Następnie 4 żyłami płucnymi krew wpływa do prawego przedsionka.

Przyczyny chorób krążenia

• nadmierne spożywanie tłuszczów pochodzenia zwierzęcego,
• nadmierne spożywanie cholesterolu,
• otyłość,
• siedzący tryb życia,
• palenie tytoniu,
• picie alkoholu,
• cukrzyca,
• nadciśnienie tętnicze,
• stresy,
• uwarunkowania dziedziczne.

Układ limfatyczny

Składa się z naczyń limfatycznych oraz węzłów chłonnych. Jest to układ otwarty.

Pełni rolę :

• odpornościową, (powstają niektóre białe ciałka krwi),
• neutralizującą, (zobojętnienie ciał obcych dla organizmu).

Jego zadaniem jest również odprowadzanie limfy z powrotem do krwi.

W naczyniach limfatycznych krąży limfa(chłonka). Jest to lekko żółtawo zabarwiony płyn. Głównym źródłem limfy jest przesącz z osocza krwi. Skład limfy jest podobny do składu osocz krwi. Sieć naczyń chłonnych jest bardzo rozgałęziona tworzą ją duże pnie limfatyczne.

Wyróżniamy 2 przewody limfatyczne:

1. Piersiowy - zabiera limfę z kończyn dolnych, jamy brzusznej, lewej kończyny górnej, lewej części klatki piersiowej, szyi i głowy.
2. Prawy - zabiera limf z prawej kończyny dolnej, prawej części klatki piersiowej, szyi i głowy.