Fenoplasty są to tworzywa termoutwardzalne z grupy duroplastów, czyli żywic utwardzalnych, przechodzących nieodwracalnie ze stanu plastycznego w stan utwardzony w wyniku działania podwyższonej temperatury (tworzywa termoutwardzalne), lub pod wpływem czynników chemicznych (tworzywa chemoutwardzalne), bądź w wyniku łącznego działania temperatury i czynników chemicznych.

 

Zaletami, które wpływają na powszechne zastosowanie duroplastów są: sztywność, stabilność wymiarów, nierozpuszczalność, nietopliwość oraz dobre własności elektroizolacyjne. Wady natomiast to kruchość (zmniejszana przez zastosowanie napełniaczy) oraz niemożliwość powtórnego formowania.

 

Fenoplasty otrzymywane są w procesie polikondensacji fenoli z aldehydami (głównie z formaldehydem). W zależności od stosunków molowych reagentów, środków modyfikujących, katalizatora kondensacji i temperatury reakcji otrzymuje się: żywice rozpuszczalne i topliwe (nowolaki, rezole, stosowane do wyrobu tłoczyw fenolowych i do produkcji lakierów ochronnych) oraz żywice nierozpuszczalne i nietopliwe (rezity).

 

Fenoplasty charakteryzują się dobrymi własnościami mechanicznymi, dielektrycznymi i termicznymi. Fenoplasty w postaci żywic lanych wykorzystuje się do wyrobu galanterii, uchwytów narzędzi, form itp., w postaci tłoczyw do prasowania na wyroby powszechnego użytku, części elektrotechniczne, obudowy aparatów telefonicznych, radiowych i fotograficznych, z tłoczyw zawierających azbest i opiłki metalowe wykonuje się okładziny cierne hamulców i sprzęgieł.

 

Fenoplasty w innych postaciach znajdują zastosowanie jako dodatki do lakierów, klejów, kitów, spoiwa itp. oraz laminatów.

 

Laminat jest to warstwowe tworzywo otrzymywane przez połączenie w jedną całość od kilku do kilkudziesięciu warstw nośnika (np. papieru, forniru, tkaniny azbestowej, tkaniny bawełnianej, włókien szklanych) nasyconych lub powleczonych żywicą fenolowo-formaldehydową, żywicą poliestrową, żywicą epoksydową lub aminoplastami. Łączenie warstw nośnika przeprowadzane jest zwykle w temperaturze ok. 150°C pod zwiększonym ciśnieniem (do 150 atmosfer).

Laminaty fenolowo-formaldehydowe, wytwarzane w postaci płyt, kształtek i rur, stosowane są na części elektrotechniczne i części maszyn (np. tuleje łożyskowe), laminaty aminowe na nośniku papierowym jako dekoracyjne płyty okładzinowe (np. w meblarstwie), laminaty aminowe na nośniku z włókien szklanych używane są na elementy konstrukcyjne i elektroizolacyjne urządzeń elektrycznych narażonych na wilgoć, laminaty poliestrowe jako materiały konstrukcyjne do budowy łodzi, nadwozi samochodowych, na zbiorniki do benzyny, elementy szybowców itp., laminaty epoksydowe mają zastosowanie zbliżone do laminatów poliestrowych.